Konu 1: Ulusal bilgi formları

Konu 1: Ulusal bilgi formları – İspanya

Avrupa entegrasyon Web Sitesi’ne göre, İspanya’daki Göçmen Entegrasyonunun Yönetişimi, 1 Ocak 2017 tarihinde, 2.498.396 Üçüncü Ülke Vatandaşları (TCN’ler) İspanya’da yasal olarak ikamet ediyordu. Ulusal İstatistik Enstitüsü’ne göre, toplam nüfusun yaklaşık %5’ini temsil ediyorlardı. Oluşturulan mevzuat çerçevelerine göre:

  • Yabancılar Kanunu: 7/1985 sayılı Kanun, İspanya’da ilk kez yabancıların hak ve özgürlüklerini belirlemiştir. 4/2000 sayılı Kanun, 8/2000, 14/2003 ve 2/2009 sayılı Kanunlarla daha sonra yeniden düzenlenmiştir. Son reformda belirlenen yasal kurallar, “yasal, düzenli ve iş piyasasıyla ilgili göç” modelini pekiştirmeyi amaçlayan 557/2011 Kraliyet Kararnamesi aracılığıyla yürütme buldu.
  • İltica Kanunu: 12/2009 sayılı kanun, İspanya’da uluslararası korumaya yönelik mevcut normatif çerçeveyi temsil etmektedir. 2003 yılında hükümet, yerinden edilmiş kişilerin kitlesel olarak gelmesi durumunda geçici bir koruma statüsü sağlayan 1325/2003 Kraliyet Kararnamesini onayladı, ancak karar hiçbir zaman uygulanmadı.
  • Uyum Kanunu: Entegrasyon Yasası yoktur. Organik Kanun 2/2009, entegrasyon için genel bir düzenleyici çerçeve sunmaktadır.
  • Vatandaşlık Kanunu: İspanya vatandaşlık rejimi 51/1982 sayılı Kanun ile belirlenmiştir. Bu genel çerçeve daha sonra değiştirildi ve 29/1995, 36/2002, 40/2006, 52/2007, 12/2015 ve 19/2015 yasaları ile tamamlandı. Son iki değişiklik sırasıyla Sefarad Yahudileri için vatandaşlığa kabul prosedürlerini kolaylaştırdı ve dil ve sivil sınavları tanıttı.
  • Ayrımcılıkla mücadele: 4/2000 sayılı Kanunun 71. Maddesi, İstihdam ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Göç ve Göçmenlik Genel Sekreteri altında İspanyol Irkçılık ve Yabancı Düşmanlığı Gözlemevi’ni oluşturmuştur. 62/2003 sayılı Kanun ve 1262/2007 sayılı Kraliyet Kararnamesi, Sağlık, Sosyal Hizmetler ve Eşitlik Bakanlığı altında mevcut Irk ve Etnik Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Konseyinin işlevlerini tanımlamıştır.

Konu 2: Ulusal bilgi formları – İsveç

Avrupa Entegrasyon Web Sitesine göre, İsveç’te Göçmen Entegrasyonunun Yönetişimi, 1 Ocak 2017’de 466.232 TCN İsveç’te yaşıyordu. İsveç İstatistiklerine göre, toplam nüfusun %5’ini temsil ediyorlardı. Ayrıca, 2015/6 İsveç’e kitlesel mülteci girişinin yasalara ve politika reformlarına yol açtığını da belirtmek gerekir. Özellikle, belirlenen mevzuat çerçeveleri kısaca sunulmuştur:

  • Yabancılar Kanunu: İsveç Yabancılar Kanunu 2005 yılında kabul edildi. Parlamento geçici bir yasayla değiştirilmesini Haziran 2016’da kabul etti. Yasa, İsveç iltica politikasında önemli bir değişiklik getirdi: mülteciler artık otomatik olarak kalıcı oturma izni almıyor, bunun yerine 3 yıllık geçici oturma izni alıyor. Ek koruma faydalanıcılarına şimdi 13 aylık izin verilmektedir. İzinlerini iki kez uzatabilir ve sadece mali bağımsızlıklarını kanıtlayabildikleri takdirde daimi ikamet izni alabilirler.
  • İltica Kanunu: Sığınmacıların Kabulü Hakkında Kanun, en son uluslararası koruma yararlanıcılarına daimi ikamet izni verilmesini durduran geçici yabancıların yasası ile değiştirilmiştir. Bundan önce, 2008 tarihli değişiklik sığınmacılara ücretsiz tıbbi bakım alma konusunda çok önemli bir hak tanımıştır.

Kaynak: www.pexels.com

  • Uyum Kanunu: İsveç artık özel bir entegrasyon yasasına sahip değil. Hükümetin genel kullanıma yönelik yaklaşımını takiben, 2010 yılında tanıtılan Bazı Yeni Gelenlerin Girişine İlişkin Tedbirler Kanunu 2017 yılında 1 Ocak 2018’de yürürlüğe giren Yeni Gelen Göçmenler Yasası tarafından kaldırılmıştır. Mevzuat değişikliği, yeni gelenlere sağlanan desteği İsveçli iş arayanlara sağlananlarla uyumlu hale getirmektedir.
  • Vatandaşlık Kanunu: İsveç’in ilk vatandaşlık yasası 1950’de kabul edildi ve 2001’de tamamen yeniden düzenlendi. Yeni mevzuat en son 2014 yılında uyuma dayalı vatandaşlığı teşvik etmek için değiştirildi.
  • Ayrımcılıkla mücadele: Ocak 2009’da yeni bir Ayrımcılık Yasası yürürlüğe girdi. Bu yasa Fırsat Eşitliği Yasası’nın yerine geçer ve etnik köken, din veya diğer inançlar da dahil olmak üzere 7 ayrımcılık temeline karşı aynı korumayı sağlar.

Kaynak: www.pexels.com

Konu 3: Ulusal bilgi formları – Yunanistan

Avrupa Entegrasyon Web Sitesi^ne göre, Yunanistan’ın Göçmen Entegrasyonunun Yönetişimi, 1 Ocak 2017’de 579 736 Üçüncü Ülke Vatandaşları (TCN’ler) Yunanistan’da yasal olarak ikamet ediyordu. Toplam nüfusun yaklaşık %5’ini temsil ediyorlardı. Bu yabancı nüfusa ek olarak, ülke üçüncü ülke göçmen geçmişine sahip 140.000’den fazla vatandaşı barıdnırmaktadır; 25 686’sı 2016 yılında doğallaştırıldı. Oluşturulan mevzuat çerçevelerine göre:

  • Yabancılar Kanunu: 1991 tarihli Yabancılar Kanunu, yabancıların kalışları ve çalışmalarının yanı sıra mültecilerin tanınması prosedürü hakkında hükümler içermektedir. 2005 yılında, üçüncü ülke vatandaşlarının giriş, ikamet ve sosyal entegrasyonu hakkında bir kanun çıkarılmıştır. İkincisi 2014 yılında, oturma izinleri, aile birleşimi ve işgücü piyasasına erişim alanında değişiklikler getiren Göç ve Sosyal Entegrasyon Kanunu ile yeniden düzenlenmiştir. Örneğin, 10 yıl ve üstü göçmenlere veya vatandaşların sahip olduğu haklara benzer süresiz oturma izinleri vermektedir. 2015 yılında, 2011/98 ve 2014/36 Avrupa Direktifleri Yunan mevzuatına çevrilmiştir.
  • İltica Kanunu: 2011 İltica yasası, özellikle Yunanistan’daki mültecileri ve uluslararası koruma başvurularını hedefleyen ilk mevzuattır. Bu yasa iltica hizmetlerini kurmuştur. 5 yıl sonra, 4375/2016 Kanununun kabul edilmesiyle, iltica prosedürü, daha hızlı bir tanıma prosedürünün oluşturulması ve bir iltica kartı sahibi için istihdama otomatik erişim de dahil olmak üzere önemli değişiklikler geçirmiştir.
  • Uyum Kanunu: Yunanistan, Göçmenlik ve Sosyal Entegrasyon Kanunu’nun 128 ve 129’uncu maddeleri haricinde kendi kendine yeten bir entegrasyon mevzuatına sahip değildir.
  • Vatandaşlık Kanunu: İlk Yunan Vatandaşlık Kanunu 2004 yılında kabul edildi. O zamandan beri, 2010 ve 2015’te iki değişiklik yapıldı. En son değişiklik, 2015 yılında, diğer eklemelerin yanı sıra, Yunanistan’da doğan bir göçmen çocuğunun Yunan vatandaşlığına geçebileceği koşulları ve İçişleri Bakanlığı’nda vatandaşlığa geçiş kurulunun oluşturulmasını içerecek şekilde yapıldı.
  • Ayrımcılıkla mücadele: Yunanistan, 1979’da ırk ayrımcılığı eylemlerini veya faaliyetlerini cezalandırmak için ilk mevzuatını kabul etti. Hukuk, ırkçılık ve yabancı düşmanlığının belirli biçimleri ve ifadeleri ile mücadele etmektedir.

Konu 4: Ulusal bilgi formları – İtalya

Avrupa Entegrasyon Web Sitesine göre, İtalya’daki Göçmen Entegrasyonunun Yönetişimi, 1 Ocak 2017 tarihinde, 3 536 142 Üçüncü Ülke Vatandaşları (TCN) İtalya’da yasal olarak ikamet ediyordu. Toplam nüfusun %6’sını oluşturdular. Oluşturulan mevzuat çerçevelerine göre:

  • Yabancılar Kanunu: 1998 yılında kabul edilen 286/1998 sayılı kanun hükmünde kararname ve müteakip değişiklikler göç ve entegrasyon hakkındaki ana yasal çerçeveyi temsil etmektedir. Başlıca değişiklik hükümleri arasında en önemlisi, daha kısıtlayıcı bir yaklaşımla yasal ve düzensiz göçle ilgili kuralları önemli ölçüde değiştiren 189/2002 sayılı yasadır.
  • İltica Kanunu: İltica, İtalya’daki organik bir yasal çerçeveye dahil edilmemiştir, ancak farklı yönleri hedefleyen birkaç mevzuat tarafından düzenlenmiştir.
  • Uyum Kanunu: İtalya’nın bağımsız bir entegrasyon yasası yoktur.

Kaynak: www.pexels.com

  • Vatandaşlık Kanunu: Kanun no. 91/1992, vatandaşlığa kabul konusundaki mevcut yasal çerçeveyi oluşturmaktadır. 2009 yılında kabul edilen Güvenlik Yasası, açıkça “kolaylık evlilikleriyle” mücadele etmek amacıyla evlilik yoluyla vatandaşlığa kabul alanında kısıtlayıcı kurallar getirmiştir.
  • Ayrımcılıkla Mücadele: Ayrımcılıkla mücadele İtalya’daki organik bir mevzuatın amacı değildir, ancak birkaç mevzuatta yer alan bir dizi yasal hüküm ile ele alınmaktadır. Ayrıca, 286/1998 tarihli Göç Yasası, ayrımcılıkla mücadele ile ilgili hükümleri içermektedir. İstihdam, çalışma koşulları, sosyal ve yardım ve güvenlik, ayrımcılığa karşı korunmada bireysel hak olarak erişimde vatandaşlar ve yabancılar arasındaki eşit muameleyi ciddiyetle tanımlar.

Konu 5: Ulusal bilgi formları – Kıbrıs

Avrupa Entegrasyon Web Sitesi’ne göre, Kıbrıs’ta Göçmen Entegrasyonunun Yönetişimi, 1 Ocak 2018’de Kıbrıs’ta 71797 Üçüncü Ülke Vatandaşı (TCN) yasal olarak ikamet ediyordu. Toplam nüfusun %7’sini temsil ediyorlardı. Oluşturulan mevzuat çerçevelerine göre:

  • Yabancılar Kanunu: 1952 tarihli Yabancılar ve Göç Yasası (Bölüm 105) Üçüncü Ülke Vatandaşlarının Kıbrıs’ta kalmasını düzenlemektedir. 2017 yılında yapılan en son değişiklikler, ulusal yasayı mevsimlik işçilerle ilgili AB Direktifi 2014/36/AB ile ve kurum içi transferlerle ilgili 2014/66/AB sayılı AB Direktifi ile uyumlaştırmıştır.
  • İltica Kanunu: 2000 Kıbrıs Mülteci Kanunu, mültecilere daha iyi koruma sağlamak için Yabancılar Kanunu’nu tamamlamaktadır. En son 2016 yılında iltica prosedürleri ile ilgili 2013/32/AB sayılı direktif ve kabul koşulları ile ilgili 2013/33/AB Direktifi ile uyumlu hale getirilmiştir. Parlamento 2017 yılında UNHCR ile Kıbrıs Hükümeti arasında UNHCR’ın ülkedeki operasyonlarına ilişkin anlaşmayı da onayladı.
  • Uyum Kanunu: Kıbrıs’ın bağımsız bir entegrasyon yasası yoktur.

Kaynak: www.pexels.com

  • Vatandaşlık Kanunu: Medeni Kanun Hukuku, TCN’lerin 7 yıllık yasal ikamet tarihinden (Kıbrıs vatandaşlarının ebeveynleri ise 5 yıl) Kıbrıs vatandaşlığına geçebileceğini belirtmektedir. Ayrıca Kıbrıs vatandaşı ile evlendikten (3 yıldan fazla bir süre) sonra vatandaşlık kazanabilirler ve ülkede en az 2 yıldır yaşıyor olmaları gerekir. 2011 ve 2013 yıllarında yapılan değişiklikler, yukarıdaki kriterleri yerine getirmeden Kıbrıslı olmayan yatırımcıların vatandaşlığa alınmasına izin vermektedir.
  • Ayrımcılıkla Mücadele: Kı brıs’ta ayrımcılıkla mücadele eden bazı mevzuatlar göçmenler için de geçerlidir. 2004 tarihli İstihdam ve Meslekte Eşit Muamele Kanunu, sosyal koruma, tıbbi bakım, eğitim ve hizmetlere erişim alanında ırk ve etnik kökene dayalı ayrımcılığı ele almaktadır. İstihdam ve İş Kanununda Eşit Muamele, istihdam ve çalışma ortamı için geçerlidir. Irk ve diğer ayrımcılıklarla mücadele eden Yasa, ırk veya etnik kökenle ilgili her türlü ayrımcılıkla mücadele etmektedir.

Konu 6: Ulusal bilgi formları – Türkiye

  • 2016 yılında yürürlüğe giren 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, yabancılara çalışma izni vermek için izlenecek prosedürler gibi işgücü göçü ve işgücü piyasasına entegrasyon politikalarını belirlemeyi ve uygulamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda Turkuaz Kart getirilmiş ve uluslararası öğrenciler de dahil olmak üzere yabancıların istihdamını kolaylaştırmak için yeni düzenlemeler yapılmıştır.
  • 2013 yılında kabul edilen 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK), ülkenin birincil göçmenlik yasası olarak işlev görür ve çeşitli dillere çevrilir*.
  • Geçici Koruma Kapsamında Yabancıların Çalışma İzni Yönetmeliği Ocak 2016’da yürürlüğe girmiştir. Anayasanın 60. maddesine göre, herkesin sosyal güvenlik hakkı vardır. Göçmenler, Türkiye’de en az bir yıllık ikamet ve yasal adres beyanı ile ikamet izni aldıktan sonra Genel Sağlık Sigortası kapsamında sağlık hizmetlerine erişebilirler.
  • 6458 sayılı Kanunun 38. Maddesine göre, ilk, orta ve yüksek öğrenim kurumlarına kaydolan yabancılara öğrenci ikamet izni verilmektedir. Bir önlisans veya lisans programına katılan yabancı uyruklu öğrenciler, ilk yıldan sonra çalışma izni için başvurabilir ve 6458 sayılı Kanunun 41inci maddesi uyarınca yarı zamanlı olarak çalışabilirler. Bu kısıtlamalar örgün eğitim veren programlara kayıtlı lisans ve yüksek lisans öğrencilerine uygulanmaz*.