Θεματική 1

Θεματική 1: Εθνικά πληροφοριακά δελτία - Ισπανία

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Ιστότοπο για την ‘Ενταξη, τη Διακυβέρνηση της Ενσωμάτωσης των Μεταναστών στην Ισπανία, την 1η Ιανουαρίου 2017, 2.488.396 υπήκοοι τρίτων χωρών (TCN) διαμένουν νόμιμα στην Ισπανία. Αντιπροσώπευαν περίπου το 5% του συνολικού πληθυσμού, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής. Σύμφωνα με τα ισχύοντα νομοθετικά πλαίσια:

  • Νόμος περί Αλλοδαπών: Ο Νόμος 7/1985 καθιέρωσε για πρώτη φορά στην Ισπανία τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των αλλοδαπών. Ο νόμος 4/2000 στη συνέχεια μεταρρυθμίστηκε με τους νόμους 8/2000, 14/2003 και 2/2009. Οι νομικές αρχές που ορίστηκαν στην τελευταία μεταρρύθμιση εκτελέστηκαν με το βασιλικό διάταγμα 557/2011 που αποσκοπούσε στην εδραίωση του μοντέλου «νομικής, τακτικής και συνδεδεμένης με τη μετανάστευση».
  • Νόμος περί ασύλου: Ο νόμος 12/2009 αποτελεί το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο για τη διεθνή προστασία στην Ισπανία. Το 2003, η κυβέρνηση ενέκρινε το βασιλικό διάταγμα 1325/2003, το οποίο προβλέπει καθεστώς προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικών αφίξεων εκτοπισθέντων, αλλά το διάταγμα δεν έχει εφαρμοστεί ποτέ.
  • Νόμος περί ενσωμάτωσης: Δεν υπάρχει νόμος περί ενσωμάτωσης. Ο οργανικός Νόμος 2/2009 παρέχει ένα γενικό ρυθμιστικό πλαίσιο για την ένταξη.
  • Νόμος περί εθνικότητας: Το καθεστώς ισπανικής ιθαγένειας καθορίστηκε από το νόμο 51/1982. Το γενικό αυτό πλαίσιο τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε αργότερα από τους νόμους 29/1995, 36/2002, 40/2006, 52/2007, 12/2015 και 19/2015. Οι δύο τελευταίες τροποποιήσεις διευκόλυναν αντίστοιχα τις διαδικασίες πολιτογράφησης των Σεφαραδικών Εβραίων και εισήγαγαν γλωσσικές και πολιτικές δοκιμασίες.
  • Καταπολέμηση των διακρίσεων: Το άρθρο 71 του νόμου 4/2000 καθιέρωσε το Ισπανικό Παρατηρητήριο Ρατσισμού και Ξενοφοβίας στο πλαίσιο του Γενικού Γραμματέα Μετανάστευσης και Αποδήμων στο Υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικής Ασφάλισης. Ο νόμος 62/2003 και το βασιλικό διάταγμα 1262/2007 καθόρισαν τις λειτουργίες του σημερινού Συμβουλίου για την Εξάλειψη των Φυλετικών ή Εθνοτικών Διακρίσεων στο Υπουργείο Υγείας, Κοινωνικών Υπηρεσιών και Ισότητας.

Θεματική 1: Εθνικά πληροφοριακά δελτία - Σουηδία

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Ιστότοπο για την Ένταξη, τη Διακυβέρνηση της Ενσωμάτωσης των Μεταναστών στη Σουηδία, την 1η Ιανουαρίου 2017, στη Σουηδία ζούσαν 466.232 υπήκοοι τρίτων χωρών. Αντιπροσώπευαν το 5% του συνολικού πληθυσμού, σύμφωνα με τις στατιστικές της Σουηδίας. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η μαζική εισροή προσφύγων στη Σουηδία 2015/6 οδήγησε σε νόμους και πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Συγκεκριμένα, παρουσιάζονται εν συντομία τα θεσπισθέντα νομοθετικά πλαίσια:

  • Το νόμο περί αλλοδαπών: Ο Σουηδικός νόμος για τους αλλοδαπούς εγκρίθηκε το 2005. Το κοινοβούλιο δέχθηκε προσωρινό νόμο για την αντικατάστασή του τον Ιούνιο του 2016. Ο νόμος επέφερε μια δραστική αλλαγή στη σουηδική πολιτική ασύλου: οι πρόσφυγες δεν λαμβάνουν πλέον αυτόματα άδειες μόνιμης διαμονής αλλά τριετή άδεια προσωρινής διαμονής. Στους δικαιούχους επικουρικής προστασίας παρέχεται τώρα άδεια δεκατριών μηνών. Μπορούν να παρατείνουν δύο φορές τις άδειες και να λάβουν μόνιμη διαμονή μόνον εφόσον είναι σε θέση να αποδείξουν την οικονομική τους ανεξαρτησία.
  • Νόμος για το άσυλο: Ο νόμος για την υποδοχή των αιτούντων άσυλο τροποποιήθηκε τελευταία με τον ίδιο προσωρινό νόμο περί αλλοδαπών που αναστέλλει την αυτόματη χορήγηση μόνιμης διαμονής στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας. Πριν από αυτό, η τροπολογία του 2008 χορήγησε στους αιτούντες άσυλο το κρίσιμο δικαίωμα στην δωρεάν ιατρική περίθαλψη.

Πηγή: www.pexels.com

  • Νόμος περί ενσωμάτωσης: Η Σουηδία δεν έχει πλέον ειδικό νόμο περί ενσωμάτωσης. Μετά τη γενική προσέγγιση της κυβέρνησης, ο νόμος για τα μέτρα για την εισαγωγή ορισμένων νεοαφειχθέντων, που θεσπίστηκε το 2010, καταργήθηκε το 2017 με το νόμο για τους νεοαφιχθέντες μετανάστες, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2018. Η ευθυγραμμισμένη κανονιστική στήριξη που παρέχεται στους νεοεισερχόμενους άλλαξε με εκείνη που παρέχεται σε σουηδούς αιτούντες εργασία.
  • Νόμος περί ιθαγένειας: Ο πρώτος νόμος της Σουηδίας για την ιθαγένεια εγκρίθηκε το 1950 και ανασυντάχθηκε πλήρως το 2001. Η νέα νομοθεσία τροποποιήθηκε τελευταία φορά το 2014 για να προωθήσει την ιθαγένεια με βάση τη συνοχή.
  • Καταπολέμηση των διακρίσεων: Ένας νέος νόμος για τις διακρίσεις τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2009. Αντικαθιστά τον νόμο περί ίσων ευκαιριών και προβλέπει την ίδια προστασία έναντι 7 αιτιών διακρίσεων, μεταξύ των οποίων η εθνότητα, η θρησκεία ή άλλων πεποιθήσεων.

Πηγή: www.pexels.com

Θεματική 1: Εθνικά πληροφοριακά δελτία – Ελλάδα

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Ιστότοπο για την Ένταξη, τη Διακυβέρνηση της Ενσωμάτωσης των Μεταναστών στην Ελλάδα, την 1η Ιανουαρίου 2017, 579 736 υπήκοοι τρίτων χωρών (TCN) διαμένουν νομίμως στην Ελλάδα. Αντιπροσώπευαν περίπου το 5% του συνολικού πληθυσμού. Εκτός από αυτόν τον ξένο πληθυσμό, η χώρα αριθμεί επίσης πάνω από 140 000 υπηκόους με μεταναστευτικό υπόβαθρο από τρίτες χώρες, εκ των οποίων 25.686 πολιτογραφήθηκαν το 2016. Σύμφωνα με τα ισχύοντα νομοθετικά πλαίσια:

  • Νόμος για τους αλλοδαπούς: Ο νόμος περί αλλοδαπών του 1991 περιέχει διατάξεις για τη διαμονή και εργασία αλλοδαπών, καθώς και για τη διαδικασία αναγνώρισης των προσφύγων. Το 2005 θεσπίστηκε ένας νόμος για την είσοδο, τη διαμονή και την κοινωνική ένταξη υπηκόων τρίτων χωρών. Το τελευταίο μεταρρυθμίστηκε το 2014 με τον Κώδικα Μετανάστευσης και Κοινωνικής Ένταξης, εισάγοντας αλλαγές στον τομέα των αδειών διαμονής, της οικογενειακής επανένωσης και της πρόσβασης στην αγορά εργασίας. Παρέχει, για παράδειγμα, σε μετανάστες με άδειες διαμονής 10+ ετών ή αόριστης διάρκειας, με δικαιώματα παρόμοια με εκείνα που απολαμβάνουν οι υπήκοοι. Το 2015, οι ευρωπαϊκές οδηγίες 2011/98 και 2014/36 μεταφράστηκαν στην ελληνική νομοθεσία.
  • Νόμος περί ασύλου: Ο νόμος περί ασύλου του 2011 είναι ο πρώτος νόμος που αφορά ειδικά τους πρόσφυγες και τους αιτούντες διεθνή προστασία στην Ελλάδα. Καθιέρωσε τις υπηρεσίες ασύλου. 5 χρόνια αργότερα, με τη θέσπιση του νόμου 4375/2016, η διαδικασία ασύλου υπέστη σημαντικές αλλαγές, συμπεριλαμβανομένης της καθιέρωσης μιας διαδικασίας ταχύτερης αναγνώρισης και της αυτόματης πρόσβασης στην απασχόληση για τους κατόχους κάρτας ασύλου.
  • Νόμος περί ενσωμάτωσης: Η Ελλάδα δεν διαθέτει αυτοτελή νομοθεσία ενσωμάτωσης, εκτός από τα άρθρα 128 και 129 του Κώδικα Μετανάστευσης και Κοινωνικής Ένταξης.
  • Νόμος περί ιθαγένειας: Ο πρώτος κώδικας Ελληνικής ιθαγένειας υιοθετήθηκε το 2004. Από τότε, έγιναν δύο τροποποιήσεις το 2010 και το 2015. Η τελευταία τροποποίηση έγινε το 2015 για να συμπεριλάβει, μεταξύ άλλων προσθηκών, τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες παιδιά μεταναστών που γεννήθηκαν στην Ελλάδα μπορούν να αποκτήσουν ελληνική υπηκοότητα και τη δημιουργία επιτροπής πολιτογράφησης στο Υπουργείο Εσωτερικών.
  • Καταπολέμηση των διακρίσεων: Η Ελλάδα θέσπισε την πρώτη της νομοθεσία για την τιμωρία πράξεων ή ενεργειών φυλετικών διακρίσεων το 1979. Ο νόμος του 2014 καταπολεμά ορισμένες μορφές και εκφράσεις ρατσισμού και ξενοφοβίας.

Θεματική 1: Εθνικά πληροφοριακά δελτία – Ιταλία

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Ιστότοπο για την Ένταξη, τη Διακυβέρνηση της Ένταξης των Μεταναστών στην Ιταλία, την 1η Ιανουαρίου 2017, 3 536 142 υπήκοοι τρίτων χωρών (TCN) διαμένουν νόμιμα στην Ιταλία. Αντιπροσώπευαν το 6% του συνολικού πληθυσμού. Σύμφωνα με τα ισχύοντα νομοθετικά πλαίσια:

  • Νόμος για τους ξένους: Το νομοθετικό διάταγμα 286/1998 που εγκρίθηκε το 1998 και οι μεταγενέστερες τροποποιήσεις του αποτελούν το κύριο νομικό πλαίσιο για τη μετανάστευση και την ένταξη. Μεταξύ των κυριότερων τροποποιήσεων που εισήχθησαν, ο πιο σημαντικός είναι ο νόμος 189/2002, ο οποίος τροποποίησε σημαντικά τους κανόνες που σχετίζονται με τη νόμιμη και παράνομη μετανάστευση, με μια πιο περιοριστική προσέγγιση.
  • Νόμος για το άσυλο: Το άσυλο δεν εντάσσεται σε ένα οργανικό νομοθετικό πλαίσιο στην Ιταλία, αλλά ρυθμίζεται από διάφορα νομοθετήματα που στοχεύουν σε διαφορετικές πτυχές.
  • Νόμος περί ενσωμάτωσης: Η Ιταλία δεν διαθέτει αυτοτελές νόμο περί ενσωμάτωσης.

Πηγή: www.pexels.com

  • Νόμος περί εθνικότητας: O Νόμος αριθ. 91/1992 αποτελεί το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για την πολιτογράφηση. Το νομοσχέδιο για την ασφάλεια που εγκρίθηκε το 2009 εισήγαγε περιοριστικούς κανόνες στον τομέα της πολιτογράφησης με γάμο, με σαφή στόχο την αντιμετώπιση των «λευκών γάμων».
  • Καταπολέμηση των διακρίσεων: Η καταπολέμηση των διακρίσεων δεν αποτελεί αντικείμενο οργανικής νομοθεσίας στην Ιταλία, αλλά αντιμετωπίζεται από ορισμένες νομοθετικές διατάξεις που περιέχονται σε διάφορες νομοθετικές πράξεις. Επιπλέον, ο νόμος περί μετανάστευσης της 286/1998 περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με την καταπολέμηση των διακρίσεων. Ορίζει πανηγυρικά την ισότητα μεταχείρισης μεταξύ υπηκόων και αλλοδαπών στην πρόσβαση στην απασχόληση, τις συνθήκες εργασίας, την κοινωνική και αρωγή και την ασφάλεια, την προστασία από τις διακρίσεις ως ατομικό δικαίωμα.

Θεματική 1: Εθνικά πληροφοριακά δελτία – Κύπρος

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Ιστότοπο για την Ένταξη, τη Διακυβέρνηση της Ένταξης των Μεταναστών στην Κύπρο, την 1η Ιανουαρίου 2018, περίπου 71 797 υπήκοοι τρίτων χωρών (TCN) κατοικούσαν νομίμως στην Κύπρο. Αντιπροσώπευαν το 7% του συνολικού πληθυσμού. Σύμφωνα με τα ισχύοντα νομοθετικά πλαίσια:

  • Νόμος περί Αλλοδαπών: Ο Νόμος περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης (Κεφάλαιο 105) του 1952 ρυθμίζει την παραμονή των υπηκόων τρίτων χωρών στην Κύπρο. Οι πιο πρόσφατες τροποποιήσεις που έγιναν το 2017 ευθυγραμμίζουν την εθνική νομοθεσία με την οδηγία 2014/36/ΕΕ της ΕΕ για τους εποχιακούς εργαζόμενους καθώς και την οδηγία 2014/66/ΕΕ της ΕΕ σχετικά με τις ενδοεπιχειρησιακές μεταβιβάσεις.
  • Νόμος περί ασύλου: Ο νόμος για τους πρόσφυγες της Κύπρου του 2000 συμπληρώνει το νόμο περί αλλοδαπών ώστε να παρέχει καλύτερη προστασία στους πρόσφυγες. Τροποποιήθηκε τελευταία το 2016 για να ευθυγραμμιστεί με την αναδιατυπωμένη οδηγία 2013/32/ΕΕ για τις διαδικασίες ασύλου και την οδηγία 2013/33/ΕΕ σχετικά με τις συνθήκες υποδοχής. Το 2017, το Κοινοβούλιο ενέκρινε επίσης τη συμφωνία μεταξύ της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR).
  • Νόμος περί ενσωμάτωσης: Η Κύπρος δεν έχει αυτοτελές νόμο περί ενσωμάτωσης.

Πηγή: www.pexels.com

  • Νόμος περί υπηκοότητας: Ο νόμος περί του μητρώου των πολιτών αναφέρει ότι οι υπήκοοι τρίτων χωρών μπορούν να αποκτήσουν την κυπριακή ιθαγένεια μετά από 7 έτη νόμιμης διαμονής (5 έτη εάν είναι γονείς Κύπριων πολιτών). Μπορούν επίσης να αποκτήσουν υπηκοότητα αφού παντρευτούν με Κύπριο υπήκοο για περισσότερο από 3 χρόνια και έχουν ζήσει στη χώρα για τουλάχιστον 2. Οι τροποποιήσεις που εισήχθησαν το 2011 και το 2013 επιτρέπουν την πολιτογράφηση μη Κυπρίων επενδυτών χωρίς την εκπλήρωση των παραπάνω κριτηρίων.
  • Καταπολέμηση των διακρίσεων: Πολλές νομοθεσίες που καταπολεμούν τις διακρίσεις στην Κύπρο ισχύουν για τους μετανάστες. Ο περί Ίσης Μεταχείρισης στην Απασχόληση και το Επάγγελμα Νόμος του 2004 αντιμετωπίζει τις διακρίσεις λόγω φυλής και εθνικότητας στον τομέα της κοινωνικής προστασίας, της ιατρικής περίθαλψης, της εκπαίδευσης και της πρόσβασης στις υπηρεσίες. Ο νόμος περί ίσης μεταχείρισης στον τομέα της απασχόλησης και της εργασίας ισχύει για την απασχόληση και το περιβάλλον εργασίας και ο νόμος που καταπολεμά τις φυλετικές και άλλες διακρίσεις καταπολεμά κάθε είδους διακρίσεις που σχετίζονται με τη φυλετική ή εθνοτική καταγωγή.

Θεματική 1: Εθνικά πληροφοριακά δελτία – Τουρκία

  • Ο νόμος για το διεθνές εργατικό δυναμικό αριθ. 6735, που εισήχθη το 2016, αποσκοπεί στον καθορισμό και την εφαρμογή πολιτικών για τη μετανάστευση και την ένταξη στην αγορά εργασίας, όπως είναι οι διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται για τη χορήγηση αδειών εργασίας σε αλλοδαπούς. Στο πλαίσιο αυτό, εισήχθη η Τυρκουάζ Κάρτα και έχουν γίνει νέες ρυθμίσεις για τη διευκόλυνση της απασχόλησης αλλοδαπών, συμπεριλαμβανομένων διεθνών φοιτητών
  • Ο Νόμος 6458 για τους αλλοδαπούς και τη διεθνή προστασία (LFIP) 2, που υιοθετήθηκε το 2013, λειτουργεί ως ο κύριος νόμος μετανάστευσης της χώρας και μεταφράζεται σε πολλές γλώσσες *.
  • Ο κανονισμός για την άδεια εργασίας των αλλοδαπών υπό προσωρινή προστασία εισήχθη τον Ιανουάριο του 2016. Σύμφωνα με το άρθρο 60 του Συντάγματος, ο καθένας έχει δικαίωμα κοινωνικής ασφάλισης. Οι μετανάστες μπορούν να έχουν πρόσβαση σε υγειονομικές υπηρεσίες υπό κάλυψη της Γενικής Ασφάλισης Υγείας αφού λάβουν άδεια διαμονής με τουλάχιστον ένα έτος διαμονής στην Τουρκία και δήλωση νόμιμης διεύθυνσης.
  • Σύμφωνα με το άρθρο 38 του νόμου αριθ. 648, στους αλλοδαπούς που εγγράφονται σε ιδρύματα πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης χορηγείται άδεια διαμονής σπουδαστών. Οι αλλοδαποί φοιτητές που παρακολουθούν ένα συγγενικό ή προπτυχιακό πρόγραμμα μπορούν να υποβάλουν αίτηση για άδεια εργασίας μετά το πρώτο έτος και μπορούν να εργαστούν με μερική απασχόληση σύμφωνα με το άρθρο 41 του Ν. 6458. Οι περιορισμοί αυτοί δεν εφαρμόζονται στους προπτυχιακούς ή μεταπτυχιακούς φοιτητές που εγγράφονται σε προγράμματα που παρέχουν επίσημη εκπαίδευση *.

* Επισκόπηση διακυβέρνησης της μετανάστευσης: Δημοκρατία της Τουρκίας, ΔΟΜ, Δεκέμβριος 2018 (https://migrationdataportal.org/sites/default/files/2019-04/Migration%20Governance%20Profile-The%20Republic%20of%20Turkey.pdf)